Bel mij terug

Trubendorffer stelt zich ten doel mensen die kampen met een verslaving zo goed mogelijk te informeren en behandelen. Daartoe maakt zij onder meer gebruik van deze website, waarmee zij personen in staat stelt contact met haar op te nemen. Wanneer je er zelf niet meer uitkomt, heb je professionele hulp nodig. Trubendorffer werkt uitsluitend met professionele deskundigen, waaronder ervaringsdeskundigen. Zij weten wat er komt kijken bij het afkicken van een verslaving en wat je eraan kunt doen om terugval te voorkomen. Vul onderstaand formulier in en we nemen binnen 24 uur contact met je op. Wij vragen deze gegevens om je zo snel en goed mogelijk te kunnen helpen tijdens onze eerste contactmoment.

Klik hier om het volledige privacy reglement Trubendorffer in PDF format te downloaden.

Jouw telefoonnummer


Verslaving

Vestiging


Naam

E-mailadres
optioneel

Opmerkingen
optioneel

Wanneer u contact opneemt met ons door dit contactformulier in te vullen, worden uw persoonsgegevens verwerkt in overeenstemming met onze privacy reglement.
Annuleer
Afspraak maken

Trubendorffer stelt zich ten doel mensen die kampen met een verslaving zo goed mogelijk te informeren en behandelen. Daartoe maakt zij onder meer gebruik van deze website, waarmee zij personen in staat stelt contact met haar op te nemen. Wanneer je er zelf niet meer uitkomt, heb je professionele hulp nodig. Trubendorffer werkt uitsluitend met professionele deskundigen, waaronder ervaringsdeskundigen. Zij weten wat er komt kijken bij het afkicken van een verslaving en wat je eraan kunt doen om terugval te voorkomen. Vul onderstaand formulier in en we nemen binnen 24 uur contact met je op. Wij vragen deze gegevens om je zo snel en goed mogelijk te kunnen helpen tijdens onze eerste contactmoment.

Klik hier om het volledige privacy reglement Trubendorffer in PDF format te downloaden.

Jouw mailadres


Verslaving

Vestiging


Naam

Telefoonnummer
optioneel

Opmerkingen
optioneel

Wanneer u contact opneemt met ons door dit contactformulier in te vullen, worden uw persoonsgegevens verwerkt in overeenstemming met onze privacy reglement.
Annuleer

Telefoonverslaving

13 december 2016 door Jorrit

Wanneer heb je weer het laatst op je telefoon gekeken? Grote kans dat dit niet langer dan 10 minuten geleden is. Wetenschappelijk onderzoek naar telefoonverslaving is nog niet veel gedaan, maar enquêtes laten zien dat veel Nederlanders behoorlijk verknocht zijn aan hun telefoon. De helft kijkt meer dan tien keer per uur op zijn telefoon: dat is een keer per zes minuten. Een kwart checkt zelfs tussen de tien en twintig keer per uur zijn telefoon.  Vrijwel alle jongeren gebruiken wel eens sociale media, zoals Facebook, Whatsapp, Instagram, Skype of YouTube (op de telefoon). Ruim 20 procent spendeert hier gemiddeld minder dan een uur per dag aan, een kleine meerderheid doet dit 1 tot 3 uur per dag, 20 procent 3 tot 5 uur, en 8 procent is hier dagelijks 5 uur of langer mee bezig. Minderjarigen zitten langer op sociale media dan 18-plus jongeren, meisjes zijn meer met sociale media bezig dan jongens (maar hebben ook meer last van sociale media dan jongens) en hoogopgeleide gebruikers besteden minder tijd aan sociale media. De term ‘telefoonverslaving’ is geen wetenschappelijke term, maar geeft meer een verschijnsel weer van de afgelopen jaren. Er wordt mee bedoeld dat veel mensen steeds meer bezig zijn met hun mobiele telefoon en in paniek raken wanneer ze deze niet bij zich hebben. Men spreekt hierbij ook wel van ‘nomofobie’, de angst voor het niet continu bereikbaar zijn via een mobiele telefoon of het kwijtraken van hun telefoon. Ook de term ‘infobesitas’ wordt eraan gerelateerd, de overvloed aan informatie die tegenwoordig beschikbaar is en de behoefte om alsmaar meer informatie te willen hebben. Het fenomeen dat hier aan ten grondslag ligt is de ‘fear of missing out’ (FOMO), de angst om allerlei dingen te missen. De angst om iets te missen is niet iets nieuws, maar het lijkt dat sociale media voor deze mensen erg aantrekkelijk is. Dit komt doordat sociale media gebruikt worden om te kunnen bijhouden wat anderen doen. Sociale media lijken het leven van het merendeel van de jongeren derhalve niet te beheersen. Vrijwel alle jongeren hebben liever face-to-face contact dan contact via sociale media. Dat blijkt ook uit cijfers van het CBS. Slechts twee zorginstellingen maken melding van een enkele cliënten met problemen met social media. Verslaving aan social media lijkt daarmee binnen de Nederlandse verslavingszorg slechts sporadisch voor te komen.

Kijk eens om je heen. Je ziet het overal. Heel veel mensen, en dan vooral heel veel jongeren, kijkt tegenwoordig maar naar beneden, naar hun smartphone. Elk moment van de dag moeten we even snel op onze telefoon kijken. Stel je voor: misschien heeft iemand je wel een appje gestuurd die je nog niet hebt gelezen, dat zou toch wat zijn! Maar hoe komt dit nou eigenlijk? Vervelen we ons? Hebben we dit überhaupt zelf in de hand of kunnen we niks tegen deze verslaving doen? Want verslaafd, dat zijn we. Toch?

Steeds meer gedragingen worden verslavend genoemd. Vaak begint dit bij leken of in de media (bijv. infobesitas, facebookverslaving) en het is moeilijk te bepalen waar de grens tussen morele paniek en een ontwrichtende geestelijke aandoening ligt. De gemene deler voor dit soort nieuwe gedragsverslavingen is in ieder geval duidelijk: het gedrag komt regelmatig voor, is moeilijk onder controle te houden en hangt samen met sterk negatieve uitkomsten. Zonder de negatieve consequenties zou elk repetitief gedrag, bijvoorbeeld ademen, immers verslavend zijn. Uit deze startdefinitie volgt echter een aantal belangrijke vragen: als een gedrag lijkt op verslaving door zijn hardnekkig karakter en negatieve gevolgen, is dit dan voldoende om te spreken van een ‘echte’ verslaving zoals alcohol- en drugsverslaving? Is het label verslaving überhaupt van toepassing op dit soort gedrag? Hoe sterk lijkt het gedrag van cliënten op middelgebonden verslavingsgedrag? Het denken over verslaving is echter aan het veranderen. Zo bevat het psychiatrische handboek DSM-5 nu een hoofdstuk ‘Middelengerelateerde en verslavingsstoornissen’ waarin ook plaats gemaakt is voor gokstoornis als een niet-middelgebonden verslaving. Internet-gameverslaving is opgenomen in een appendix, maar is nog niet geaccepteerd als officiële stoornis omdat er nog onvoldoende bewijs voor is.

Eén van de redenen waarom onze telefoon zo verslavend is, is omdat het instant gradification geeft. Je hebt hem altijd bij de hand, en elke keer als je er op kijkt en een nieuwe berichtje leest, wordt er een stofje geactiveerd, dat hetzelfde effect geeft als het nemen van drugs. Het geluid van een melding leidt tot het direct pakken van de telefoon om het bericht te bekijken en te beantwoorden. Door dit steeds terugkerende gedragspatroon raken jongeren geconditioneerd en wordt het patroon van onmiddellijk reageren op een bericht steeds sterker. Jongeren lijken erg gevoelig voor deze stimuli omdat hun hersens nog niet volledig ontwikkeld zijn. Het rationele brein, het maken van beslissingen en plannen, ontwikkelt zich minder snel dan het emotionele brein dat in de pubertijd erg gevoelig is voor beloning op korte termijn. Een bericht beantwoorden geeft een positieve beloning op korte termijn. Adolescenten hebben daarnaast de psychologische behoefte om deel uit te maken van een groep (The need to belong) waarin betekenisvolle interacties plaatsvinden. Volgens de social identification theory hebben jongeren een sterke behoefte aan sociale acceptatie door leeftijdgenoten omdat hun sociale identiteit nog vorm moet krijgen. De behoefte om ergens bij te horen, geaccepteerd te worden door de groep zou een verklaring kunnen bieden voor de neiging van veel jongeren om direct te antwoorden op berichten op sociale media van vrienden.

Gevolgen compulsief telefoongebruik

Misschien herken je het wel: bij de geringste verveling komt dat ding uit je broekzak. Snel een berichtje lezen gaat bijna altijd over in twitteren, mail checken, Facebook of spelletjes. Je ziet ze wel eens in een restaurant zitten: gezelschappen voorovergebogen te staren naar hun schermpjes. Vast ook herkenbaar: de neiging om je telefoon te checken wanneer je je hebt voorgenomen om geconcentreerd bezig te gaan. Er zijn verschillende onderzoeken waaruit blijkt dat die afleiding slecht is voor je productiviteit en je concentratie. Oók als je je telefoon laat liggen. Uit onderzoek blijkt dat zelfs als je niet naar je telefoon kijkt als die zoemt of oplicht, je gedachten tóch afdwalen. Uit onderzoek blijkt overtuigend dat je gelukkiger en productiever wordt als je je minder laat afleiden. Je kunt dieper en beter nadenken. Je komt zonder constante afleiding van appjes en sociale media bovendien makkelijker in een zogeheten flow-staat: een gemoedstoestand waarin je supergeconcentreerd en -productief aan het werk bent.

Binnen de sociale media is er sprake van een continue stroom van nieuwe informatie, zoals het ontvangen van berichtjes op de smartphone. Overprikkeling kan hierdoor ontstaan; met name het feit dat sommige adolescenten het idee om direct te willen antwoorden niet los kunnen laten, kan voor veel onrustzorgen. Een trilling of geluid is al voldoende om de onrust te vergroten. Het blijkt dat veel kinderen hun mobiele telefoon permanent in de gaten houden en deze zelfs ’s nachts laten aanstaan om bereikbaar te blijven. Deze prikkels lijken in verband te staan met de mate waarin stress wordt ervaren en met name Facebook lijkt een grote stressfactorte zijn. Jongeren die intensief gebruik maken van sociale media via de smartphone ervaren ook meer angst om onbereikbaar te zijn voor anderen en hebben daardoor meer kans om compulsief gebruiker van sociale media te worden dan jongeren die minder gebruikmaken van sociale media via de smartphone. Compulsief telefoongebruik wordt onder andere voorspeld door de mate van verveling. Er is een positief verband tussen verveling en een gebrek aan concentratie. Een mogelijke oorzaak van de relatie tussen verveling en compulsief internetgebruik is dan ook een gebrek aan concentratievermogen.

Wat weten we nog meer over de gevolgen van veelvuldig gebruik van de smartphone? Een van de effecten die zich het duidelijkst voordoen, is het effect op de houding. Telefoongebruiker kijken relatief veel naar beneden. Uit onderzoek blijkt er verschil is in buiging van de hals tussen lichte en zware gebruikers van een smartphone. Een duidelijk aanwijzing dat het effect heeft op ons lichaam. Voor wie last heeft van de nek en denkt dat dit komt door compulsief telefoongebruik is er ook goed nieuws: de effecten zijn bijna nooit blijvend en de werels herstellen zich dus weer als de overbelasting stopt.

Uit onderzoek komt ook naar voren dat wanneer jonge adolescenten compulsief gebruik maken van sociale media, zij lagere schoolprestaties (zowel zelfgerapporteerd als daadwerkelijk) behalen.Daarnaast blijken jonge adolescenten die compulsief gebruik van maken van sociale media meer concentratieproblemen en hyperactiviteit te rapporteren. Tot slot blijkt het verband tussen compulsief gebruik van sociale media en schoolprestaties gemedieerd te worden door zowel concentratieproblemen als hyperactiviteit. Sociale media, met name via de smartphone, versterken dus hyperactief gedrag. Zelfs ’s nachts proberen jongeren op de hoogte te blijven van berichtjes, foto’s of filmpjes die binnenkomen op hun mobiele telefoon.

Bij veel mensen is openen van Facebook of Twitter net zo gewoon geworden als het haar achter je oor strijken. Dat automatisme gaat er vanaf, als je je bewust wordt van je telefoongebruik. Er zijn verschilende manieren voor. Een daavan is de app Usage Tracker geïnstalleerd om te zien hoelang je hem gebruikt. Een andere manier is simpelweg de apps verwijderen bij gebruik en weer installeren wanneer je de app weer wil gebruiken. Dat doe je minder vaak dan steeds kijken op die app.

Tot slot nog een handige bonus tip om je smartphone verslaving op een ludieke manier tegen te gaan. Ga je met je vrienden of familie wel eens ergens uiteten? Laat iedereen dan zijn smartphone op het midden van de tafel neerleggen en stapel ze allemaal op in een heuse smartphone stack. Degene die het niet lukt om tijdens het etentje de telefoon te pakken.. die betaalt het etentje voor het complete gezelschap!